Łacha na Parsęcie zostaje? Jest ekspertyza środowiskowa zlecona przez Wody Polskie

Ekspertyza zespołu pod nadzorem prof. Tomasza Hesse odradza usuwanie łachy na Parsęcie, a sugeruje wykonanie tzw. bystrza, które miałoby poprawić przepływ i prędkość wody w rzece. Wody Polskie są już w posiadaniu tego dokumentu – po dokładnej analizie zapadnie decyzja w sprawie ewentualnych inwestycji na rzece.

Według analizy prof. Hessego „usunięcie przymuliska powstałego wzdłuż ulicy Szpitalnej poniżej mostu w ulicy Kamiennej spowoduje naruszenia dynamicznej, naturalnej równowagi transportu rumowiska rzecznego”. Stąd wytyczne zespołu - „ w oparciu o zaprezentowane analizy i wykonane profile rekomenduje się pozostawienie przymuliska bez interwencji technicznych zabezpieczając jego monitorowanie. Pilnego rozwiązania należy poszukiwać celem ograniczenia erozji poniżej mostu, możliwym jest np. zbudowanie bystrza opartego o próg, niemniej to zadanie należy do właściciela przeprawy”.

Bystrza to budowle hydrotechniczna, które podwyższają poziom wody oraz poprawiają jej prędkość. - To są dla nas obecnie priorytety, jeśli chodzi o rzekę Parsęta. Mamy zabezpieczone pieniądze na wykonanie inwestycji i obecnie będziemy analizować jakie są najlepsze rozwiązania; budowa bystrza czy usunięcie łachy – wyjaśnia Michał Kaczmarek, rzecznik prasowy szczecińskiego oddziału Wód Polskich
 

Rzecznik podkreśla, że analiza zespołu prof. Hessego jest dla Wód Polskich bardzo cenna i będzie miała duży wpływ na podjęcie decyzji w sprawie ewentualnego usunięcia lub pozostawienia samoistnej wyspy przy moście. - Przy większych inwestycjach konieczne wykonanie jest takiej ekspertyzy, częstokroć zapobiegają one katastrofom środowiskowym – mówi rzecznik.
 

Do tematu wrócimy.

Poniżej prezentujemy opracowanie ekspertyzy.

Szanowni Państwo,

Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie zleciło wykonanie ekspertyzy, której celem jest analiza struktury łachy znajdującej się na Parsęcie w okolicach ul. Kamiennej oraz zbadanie ewentualnych konsekwencji hydrologicznych oraz środowiskowych, gdyby została ona mechanicznie usunięta. Zadanie dla Wód Polskich wykonuje prof. Tomasz Hesse oraz jego współpracownicy.

Wniosek z raportu jest następujący: prace utrzymaniowe czy inwestycyjne nie mogą zagrażać osiągnięciu przynajmniej dobrego stanu/potencjału ekologicznego utrzymywanych cieków oraz nie mogą negatywnie wpływa

na osiągnięcie celów środowiskowych dla obszarów chronionych. Usunięcie przymuliska powstałego wzdłuż ulicy Szpitalnej poniżej mostu w ulicy Kamiennej spowoduje naruszenia dynamicznej, naturalnej równowagi transportu rumowiska rzecznego. Należy dołoży wszelkich starań, by pomimo funkcjonowania niektórych budowli hydrotechnicznych zminimalizować ograniczenia w transporcie rumowiska i zapewnić warunki równowagi w korycie. Ograniczymy w ten sposób niszczącą energię rzeki i potrzeby zasypywania dołów erozyjnych czy wyrw w brzegach. W oparciu o zaprezentowane analizy i wykonane profile rekomenduje się pozostawienie przymuliska bez interwencji technicznych zabezpieczając jego monitorowanie. Pilnego rozwiązania należy poszukiwać celem ograniczenia erozji poniżej mostu, możliwym jest np. zbudowanie bystrza opartego o próg, niemniej to zadanie należy do właściciela przeprawy. Obecne ukształtowanie koryta rzeki Parsęty poniżej mostu w ulicy Kamiennej nawet przy obserwowanych bardzo niskich stanach zabezpiecza potrzeby ruchu turystycznego (kajaki i rowery wodne) i oferowanego turystom transportu pasażerskiego. W opracowaniu nie wskazuje się konkretnego interesu publicznego, który uzasadnia podjęcia przedmiotowych prac w korycie Parsęty. Autor dokumentu podkreśla, iż podstawie najnowszej wiedzy na temat funkcjonowania koryt rzecznych udrażnianie rzek poprzez usuwanie rumoszu mineralnego powinno być realizowane punktowo i wyjątkowo rzadko np. kiedy może pojawić się zator podczas pochody śryżu lub kry.

Potencjalne prace związane z usunięciem rumoszu i namułów tworzących przymulisko od strony ulicy Szpitalnej niesie za sobą szereg zagrożeń. Po pierwsze, niezależnie od wybranej technologii, usunięcie masy naniesionej zawiesiny w postaci żwiru i piasku spowoduje częściowe przeniesienie najlżejszych zawiesin wraz z ruchem wody w kierunku morza w tym do kanału portowego. Trudno na tym etapie określić głębokość na jaką zostałyby osady usunięte. Te działania uruchomią znaczne ładunki zawiesin porywanych strumieniem wody. Stworzy to dodatkowe potrzeby refulacyjne w porcie kołobrzeskim również z ograniczeniami dla portu żeglarskiego pełniącego szereg funkcji, w tym przeładunkową, handlową, rybacką i pasażerską. Niezależnie od zagrożeń przemieszczania się zawiesin w kierunku portu potrzebne będą interwencje na odcinku pomiędzy kolejnymi mostami itd. aż do granic morskich wód wewnętrznych.

Jednocześnie w opinii wskazuje się, iż nagromadzony materiał służy do tworzenia zróżnicowanych struktur korytowych wzbogacając siedlisko skanalizowanego odcinka rzeki. Obszar przymuliska wraz z otoczeniem w postaci odsypisk i mielizn jest zaliczony do siedliska naturowego nr 3260 i 3270. Najistotniejszym jest siedlisko dla roślin zaliczanych do zespołu włosienicznika rzecznego. Rośliny te preferują osady z dominującą frakcja piaszczystą, żwirową lub drobnokamienistą z zasilaniem wodami podziemnymi. Potencjalna refulacja lub przemieszczenie przymuliska spowoduje uszkodzenie tego siedliska praktycznie bezpowrotnie w wyniku kolmatacji dna i ograniczenie dopływu wód podziemnych. Siedlisko zaliczone do zalewanych mulistych brzegów rzek (nr 3270) zapewne, po usunięciu rumowiska, prawdopodobnie zacznie się odtwarzać samorzutnie gdyż morfologia tego odcinka rzeki poniżej mostu od strony ulicy Szpitalnej sprzyja odkładanie się transportowanych zawiesin. Dodatkowo trzeba zaznaczyć, że utworzone przymulisko z odsypiskiem i mieliznami jest doskonałym miejscem odpoczynku gatunków ptaków wodnobłotnych. W okresie poza sezonem obszar przymuliska jest miejscem żerowania i odpoczynku ptaków związanych zarówno z brzegiem morskim jak i samą rzeką szczególnie w okresie zimowym (zimowisko).
 

Wody Polskie obecnie analizują przygotowane przez prof. Hessego opracowanie. Po analizie podjęta zostanie decyzja, co do ewentualnych prac inwestycyjnych w tym zakresie.