Kołobrzeski wkład w wielką naukę. Czyli co to jest KMT-2024-BLG-0792/OGLE-2024-BLG-0516?

O tym odkryciu mówi dziś świat nauki, a współtworzył je kołobrzeżanin. Dr hab. Radosław Poleski, astronom związany z Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Warszawskiego, znalazł się w gronie badaczy, którzy zidentyfikowali niezwykły obiekt w Drodze Mlecznej – planetę, która funkcjonuje poza układem słonecznym i samotnie przemierza przestrzeń kosmiczną. Oznaczono ją jako KMT-2024-BLG-0792/OGLE-2024-BLG-0516.

Mowa o tzw. planecie swobodnej, czyli ciele niebieskim, które nie krąży wokół żadnej gwiazdy. Naukowcy byli przekonani o ich istnieniu, dotychczas jednak nie wskazano, mimo przeróżnych dywagacji, konkretnego obiektu. Nie udało się bowiem zmierzyć bezpośrednio masy „kandydata" na taki obiekt i potwierdzić, że rzeczywiście jest on planetą. Zrobili to dopiero naukowcy z Warszawy, w których gronie jest właśnie kołobrzeżanin. Odkryty przez nich obiekt ma masę około 70 razy większą niż Ziemia. To pierwsza taka planeta, której parametry udało się określić z tak dużą precyzją.

Jak doszło do odkrycia? Kluczową rolę odegrała metoda mikrosoczewkowania grawitacyjnego. Gdy planeta przeszła na tle odległej gwiazdy, jej grawitacja zakrzywiła światło, powodując charakterystyczne pojaśnienie. Analiza tego zjawiska pozwoliła naukowcom potwierdzić istnienie obiektu i oszacować jego właściwości.

Wyniki badań opublikowano już w prestiżowym czasopiśmie „Science". Naukowcy wskazują, że takie planety mogą powstawać w wyniku wyrzucenia z macierzystych układów planetarnych albo formować się samodzielnie w przestrzeni międzygwiazdowej. Ich badanie pomaga lepiej zrozumieć procesy kształtowania się planet w naszej galaktyce.

Dla Kołobrzegu to szczególny powód do dumy. Dr hab. Radosław Poleski jest absolwentem liceum I LO im. Mikołaja Kopernika, gdzie rozwijał swoje pierwsze zainteresowania astronomią. Dziś uczestniczy w projektach, które przesuwają granice wiedzy o wszechświecie.

foto: I LO Dwujęzyczne im. Mikołaja Kopernika w Kołobrzegu